Balıkesir Yapısal Güçlendirme

Balıkesir'de yapısal güçlendirme denince akla önce bina kolonları gelir; oysa bu ilde bizi en sık çağıran işler yerin biraz daha aşağısında oluyor. Bandırma tarafındaki liman ve sanayi hattında ağır araç trafiği altında yorulmuş saha betonları, Susurluk ve Gönen çevresindeki tesis zeminleri, Edremit körfezi boyunca uzanan depo ve işletme döşemeleri, yol kenarındaki menfez ve istinat yapıları... Bunların hepsinde ortak bir sorun var: yapı ayakta ama taşıdığı yük ilk yapıldığı günkü yük değil. Biz bu noktada devreye giriyoruz. Vema Teknik olarak yaptığımız iş, güçlendirme projesinin beton üzerindeki kısmıdır: kesme, delme, ankraj yuvası açma, filiz ekme, mevcut betonu kontrollü şekilde sıyırma ve yeni imalatın oturacağı yüzeyi hazırlama.

Bunu baştan söylemek istiyoruz, çünkü Balıkesir'den gelen taleplerin bir kısmı yanlış adrese geliyor: "Şu kolonu güçlendirin" diye arayan işletmeciye önce statik projesini soruyoruz. Projesi olmayan bir işte, taşıyıcı sisteme dokunan hiçbir imalata başlamıyoruz. Buna karşılık saha betonu, zemin plakası, rampa, kanal duvarı gibi taşıyıcı olmayan ama yük altında çalışan elemanlarda işin büyük bölümünü baştan sona biz yürütebiliyoruz. Aşağıda Balıkesir'de fiilen ne yaptığımızı, ekibin nasıl gittiğini ve fiyatın neye göre şekillendiğini anlatıyoruz.

Balıkesir'de güçlendirme talebi genelde nereden çıkıyor

Bu ilde gelen çağrıların karakteri diğer illerden farklı. Balıkesir hem Marmara hem Ege'ye açılan, tarım-sanayi karışımı, ağır yük taşımacılığının yoğun olduğu bir il. Bunun sahaya yansıması şu oluyor:

• Yükü değişmiş zeminler: Bir zamanlar forkliftle çalışılan depo zeminine bugün dolu tır giriyor. Plaka aynı plaka, yük iki katı. Önce köşe kırılmaları, sonra derz kenarlarında ufalanma, sonra oturma başlıyor.
• Makine değişimi: Tesise yeni ve daha ağır bir hat kurulmuş, mevcut temel kütlesi yetmiyor. Yeni temel bloğunu mevcut zemine bağlamak gerekiyor.
• Yol ve saha genişletmesi: Mevcut beton sahaya yeni bir bölüm ekleniyor; iki plakanın birbirine donatı ile bağlanması, aksi halde eklemenin ilk kışta ayrılması.
• Altyapı yaşlanması: Menfez ağzı genişleyecek, kanal duvarına yeni bir gövde eklenecek, rögar bacası derinleştirilecek.
• Deprem sonrası tedirginlik: Bölge deprem etkisi altında bir coğrafya. Yapı sahibi hasar görmeden önlem almak istiyor. Bu talep bize geldiğinde ilk cevabımız hep aynı: önce mühendis, sonra biz.

Konut içi tadilat işleri bize de geliyor ama bu sitenin ekseni orası değil. Bir dairenin duvarına geçiş açmak ile bir tesis sahasının plakasını güçlendirmek aynı ekipmanla, aynı yaklaşımla yapılmıyor. Ağırlığımız ikincisinde.

Saha betonu ve endüstriyel zeminde güçlendirme

En çok yaptığımız iş bu. Mevcut zemin plakası yükü karşılamıyorsa üç yol var ve hangisinin seçileceği zeminin altındaki dolgunun durumuna bağlı.

Birincisi, mevcut plakanın üzerine bağlı yeni tabaka eklemek. Eski beton yüzeyi frezeleme veya kontrollü sıyırma ile açıyoruz, agrega yüzeye çıkacak şekilde pürüzlendiriyoruz, sonra belirli aralıklarla filiz ekiyoruz. Yeni tabaka bu filizler sayesinde eski plakayla birlikte çalışıyor. Bu yöntemde kritik nokta ekim aralığı ve derinliği; onu biz kafamızdan belirlemiyoruz, projeden veya işi denetleyen mühendisten alıyoruz. Aralık verilmemişse iş başlamıyor.

İkincisi, plakanın belirli bir bölümünü kesip almak. Kırıcıyla parçalamak yerine elmas testere ile plakayı kare bölgeler halinde kesiyoruz. Kesilen parçalar bütün olarak kaldırılıyor. Bunun avantajı, kalan betonun kenarının çatlamaması. Kırıcıyla yapılan sökümde kesim hattının 30-40 cm ötesine kadar mikro çatlak gider, yeni dökülen beton oraya oturduğunda aynı yerden yine ayrılır. Kesim yaparsanız komşu plaka sağlam kalır.

Üçüncüsü, çatlak ve derz onarımı. Çalışan çatlağı sadece macunlamak işe yaramıyor. Çatlağa dik yönde kanal açıp içine gergi donatısı yerleştiriyoruz, derz kenarı ufalanmışsa kenarları düzgün hatta kesip yükleme kenarını yeniden oluşturuyoruz. Ağır araç geçen bir sahada derz kenarı, plakanın en zayıf yeridir.

Filiz ekme: güçlendirmenin taşıyıcı ayrıntısı

Güçlendirmede işin başarısı çoğu zaman filizde düğümleniyor. Yeni betonun eskiye tutunması, mantonun temele bağlanması, perde ilavesinin mevcut sisteme aktarılması hep ekilen donatıdan geçiyor. Sahada dikkat ettiğimiz sıra şu:

• Delik çapı, donatı çapına göre kimyasal üreticisinin verdiği tabloya uyar. Gözle "olur bu kadar" denmez.
• Delik derinliği ölçülür ve işaretlenir. Sığ kalan filiz, çekme geldiğinde betondan koni halinde çıkar.
• Deliğin içi mutlaka temizlenir. Basınçlı hava, fırça, tekrar hava. İçinde beton tozu kalan delikte kimyasal betona değil toza yapışır. Sahada gördüğümüz filiz kopmalarının çoğunun sebebi budur.
• Delme sırasında mevcut donatıya rastlanırsa delik kaydırılır, donatı kesilmez. Gerekirse önce donatı tarama cihazıyla haritalama yapılır.
• Kimyasalın kür süresi beklenir. Havanın soğuk olduğu dönemde bu süre uzar; Balıkesir'in kış aylarında sahada bunu hesaba katmak gerekir.

Filiz ekimini tek başına bir iş kalemi olarak da yapıyoruz. Kendi betoncusu, kendi demircisi olan tesisler bizi sadece delme ve ekim için çağırabiliyor; gerisini kendileri yürütüyor. Bu düzen özellikle uzak illerde işi hem hızlandırıyor hem ucuzlatıyor.

Altyapı yapılarında güçlendirme: menfez, kanal, istinat

Balıkesir'in ova ve kırsal hattında sulama kanalları, tarla yolu menfezleri, tesis giriş yollarındaki geçiş yapıları çok sayıda. Bunlar genelde yıllar önce yapılmış, sonradan üzerinden geçen araç ağırlaşmış yapılar. Buradaki işimiz:

• Menfez ağzını genişletmek için gövdeyi kontrollü kesmek; tel testere veya duvar testeresiyle, yapının kalanını sarsmadan.
• Kanal duvarına yeni gövde eklenecekse mevcut duvara ankraj yuvası açmak ve filiz ekmek.
• İstinat duvarı arkasına drenaj veya ankraj için karotla geçiş delmek. Bu delikler çoğu zaman eğimli ve uzun oluyor, karotun sapmaması için ilk metrelerde yönlendirme aparatı kullanıyoruz.
• Boru ve kablo hattı geçişleri: mevcut beton gövdede temiz yuvarlak geçiş açmak. Kırıcı ile açılan düzensiz delik hem sızdırır hem gövdeyi zayıflatır.

Bu tip işlerde çoğu zaman su var. Karot ve testere zaten su ile çalışıyor ama kanal içinde çalışırken suyun tahliyesi ve çamurun kontrolü ayrı bir iş kalemi. İşi keşfe gelmeden fiyatlandırmamamızın bir sebebi de bu.

Taşıyıcı elemana dokunulacaksa statik proje şart

Bu maddeyi ayrı başlık yapıyoruz çünkü en çok tartışma çıkan konu burası. Kolon, kiriş, taşıyıcı perde ve temel üzerinde; statik proje ya da yapı denetim onayı olmadan iş yapmıyoruz. Bu bizim tercihimiz değil, işin doğası.

Bir kolona manto yapılacaksa mantonun kalınlığı, etriye aralığı, temele kaç adet ve kaç santim derinlikte filiz ekileceği hesapla bulunur. Bir perdede yeni bir açıklık olacaksa açıklığın çevresine ne kadar takviye geleceği hesapla bulunur. Bunları sahada gözle kararlaştıran kişi, yapıyı güçlendirdiğini sanırken zayıflatır. Aynı şekilde "sadece küçük bir delik" diye tarif edilen bir geçiş, kiriş orta bölgesinde açıldığında kesme kapasitesini doğrudan düşürür.

Pratikte şöyle ilerliyoruz: müşteri projeyi gönderiyor, biz delik/kesim yerlerini proje üzerinde işaretleyip onaya sunuyoruz, onay geldikten sonra sahaya çıkıyoruz. Proje yoksa müşteriyi bir inşaat mühendisine yönlendiriyoruz. Bu adımı atlayan işi almıyoruz; teklif vermeden geri çeviriyoruz.

Karotla mevcut betonun durumunu okumak

Güçlendirme kararı verilmeden önce çoğu zaman mevcut betonun ne durumda olduğunu bilmek gerekir. Karot numunesi almak bu yüzden işin ilk adımı olabiliyor. Saha betonunda plaka kalınlığını yerinde ölçmek, altındaki dolgunun cinsini görmek, laboratuvara gidecek silindir numuneyi hasarsız çıkarmak için karot kullanılıyor.

Burada dikkat: numuneyi biz alıyoruz, değerlendirmesini laboratuvar yapıyor. Bize düşen, numunenin kırılmadan ve donatı kesilmeden alınması, delik yerlerinin yapıya zarar vermeyecek noktalardan seçilmesi ve numune deliklerinin uygun harçla kapatılması. Balıkesir'e giderken müşteri isterse aynı seferde hem numune alımını hem güçlendirme delme işini birlikte planlıyoruz; iki ayrı yol yerine tek yol oluyor.

Eskişehir'den Balıkesir'e nasıl çalışıyoruz

Açık konuşalım: merkezimiz Eskişehir'de. Balıkesir'de şubemiz, sürekli orada duran yerel ekibimiz yok. Aradaki mesafe yaklaşık 300 kilometre, ekipman yüklü araçla yolculuk yarım günü buluyor. Bunu gizlemenin anlamı yok, çünkü çalışma düzenimizi doğrudan belirliyor.

Balıkesir işlerini şu şekilde kuruyoruz:

• Tek seferde bitecek iş planlanır. Ekip yola çıkmadan önce delik adedi, çapları, kesim metrajı, erişim durumu netleştirilir. Yarım kalıp ikinci kez gidilen iş hem bize hem müşteriye pahalıya patlar.
• Keşif çoğu zaman uzaktan başlar. Fotoğraf, video, ölçü krokisi ve varsa proje üzerinden ön değerlendirme yaparız. Kapsam büyükse yerinde keşif için ayrıca gideriz.
• Elektrik, su ve erişim önceden sorulur. Sahada üç fazlı elektrik yoksa jeneratör, su hattı yoksa tank götürmemiz gerekir. Bunu yolda öğrenmek iş kaybıdır.
• Çok günlük işlerde ekip sahada konaklar. Gidip gelmek yerine işin başında kalmak hem süreyi kısaltır hem maliyeti düşürür.
• Aynı bölgede birden fazla iş varsa birleştiririz. Bandırma ile Susurluk'taki iki ayrı iş aynı sefere sığıyorsa ulaşım payı ikiye bölünür.

Acil ve küçük hacimli bir iş için Eskişehir'den araç kaldırmak çoğu zaman müşterinin lehine olmuyor. Böyle durumlarda bunu baştan söylüyoruz. Bizim tarafımızdan mantıklı olan iş, planlanabilir ve toplu olan iştir.

Balıkesir'de fiyat neye göre şekilleniyor

Bu sayfada rakam yazmıyoruz, çünkü elimizde her sahaya uyan bir liste yok ve uydurma bir rakam yazmak müşteriyi yanıltır. Ama fiyatın nasıl kurulduğunu açıkça anlatabiliriz. Teklifimizi belirleyen kalemler şunlar:

• İşin ölçüsü: Delme işinde delik çapı, derinliği ve adedi; kesme işinde kesim derinliği ve toplam metre. Aynı adet delik, çap büyüdükçe farklı bir iştir.
• Betonun cinsi: Düşük dayanımlı eski beton ile yüksek dayanımlı yeni saha betonu aynı hızda kesilmez. Elmas uç tüketimi ve süre değişir.
• Donatı yoğunluğu: Sık donatılı, çift hasırlı kesitlerde ilerleme yavaşlar. Güçlendirme işlerinde bu neredeyse kuraldır.
• Erişim: Zemin kotunda mı, iskele mi, platform mu, dar alan mı? Ekipmanın taşınabilirliği süreyi doğrudan etkiler.
• Çalışma saati: Üretimin durmaması için gece veya hafta sonu çalışması isteniyorsa vardiya farkı doğar.
• Ulaşım ve mobilizasyon: 300 kilometrelik mesafe ve ekipmanın taşınması teklifin ayrı bir kalemidir. Aynı seferde birden çok iş varsa bu pay bölünür.
• Söküm sonrası moloz: Kesilen parçaların sahadan kaldırılması bize mi ait, müşteriye mi? Bu ayrım baştan yazılır.

Teklifi bu kalemler üzerinden yazılı veriyoruz; neyin dahil olduğu, neyin olmadığı ve tahmini süre içinde yazar. Sahada kapsam değişirse durur, yeni durumu teyit eder, sonra devam ederiz.

Sık Sorulan Sorular

Balıkesir'de ofisiniz veya sürekli ekibiniz var mı?

Yok. Merkezimiz Eskişehir ve Balıkesir'e ekiple gidiyoruz. Aradaki mesafe yaklaşık 300 kilometre. Bu yüzden işleri önceden planlıyor, tek seferde bitecek şekilde kurguluyoruz.

Kolonumu güçlendirmek istiyorum, projem yok. Yine de gelir misiniz?

Hayır. Kolon, kiriş, taşıyıcı perde ve temel üzerinde statik proje veya yapı denetim onayı olmadan iş yapmıyoruz. Bu tip talepte müşteriyi önce bir inşaat mühendisine yönlendiriyoruz. Proje geldikten sonra delik ve kesim yerlerini onaya sunup işe başlıyoruz.

Saha betonuna yeni tabaka eklemek için filiz şart mı?

Yeni tabakanın eskisiyle birlikte çalışması isteniyorsa şart. Bağlantısız dökülen ince tabaka, ağır araç yükü altında kısa sürede eski plakadan ayrılır ve kabuk gibi kalkar. Filiz aralığı ve derinliği projeden gelir; proje yoksa işi denetleyen mühendisten yazılı olarak alırız.

Tesisimiz üretimde, çalışma sırasında durmak zorunda mıyız?

Çoğu durumda hayır. Kesme ve karot işlemleri suyla çalıştığı için darbe ve toz kırıcıya göre çok daha az olur, çalışma alanı bölünerek üretim sürdürülebilir. Yine de titreşime duyarlı hat veya cihaz varsa bunu baştan söyleyin; o bölgede vardiya dışı çalışma planlarız.

Kesme ve delme sırasında çıkan su ve çamur ne oluyor?

Su, ekipmanın soğutulması ve tozun bastırılması için gerekli. Sahada bu suyu toplayıp tahliye etmek işin parçası; kapalı alanda vakumlu toplama, açık sahada yönlendirme ve toplama havuzu kullanıyoruz. Kanal veya menfez içinde çalışılıyorsa suyun yönetimi ayrı bir kalem olarak teklife girer.

İşin süresi ne kadar sürer, önceden söyleyebiliyor musunuz?

Delik adedi, çap, derinlik ve donatı yoğunluğu belliyse gerçekçi bir süre veriyoruz. Belirsizlik genelde iki yerden çıkar: betonun beklenenden sert olması ve kesitte projede görünmeyen donatı bulunması. İkisi de olursa süre uzar ve bunu iş devam ederken bildirir, kapsamı yeniden yazarız.

Aynı seferde hem karot numunesi hem güçlendirme deliği yapılabilir mi?

Evet, uzak iller için önerdiğimiz düzen bu. Laboratuvara gidecek numuneler ile güçlendirme yuvaları aynı sefere planlanırsa ulaşım payı tek sefere yayılır.

İlgili hizmetler: Karot Delme, Beton Kesme, Duvar Açma.