Gaziantep Yapısal Güçlendirme

Gaziantep'te "yapısal güçlendirme" başlığı altında bize ulaşan işlerin büyük bölümü ev içinden değil, sahadan çıkıyor. Yükü artan bir üretim zemini, altından yeni hat geçirilecek bir saha betonu, kenarı kırılmış bir yükleme rampası, tır trafiğinde oturma yapmış bir otopark, öne yatmaya başlamış bir istinat duvarı. Bu sayfada anlattığımız iş bunlar. Konut içi tadilat kalemleri bizim eksenimiz değil; biz zeminle, plakayla, temelle ve altyapı geçişleriyle uğraşıyoruz.

İkinci bir şeyi de baştan söyleyelim: firmamızın merkezi Eskişehir. Gaziantep'te şubemiz yok, orada sürekli bekleyen bir ekibimiz de yok. Aradaki mesafe yaklaşık 900 kilometre ve bu, işin planlanma biçimini değiştiriyor. Aşağıda hem sahada ne yaptığımızı hem de bu mesafeyi nasıl yönettiğimizi yazdık.

Gaziantep'te güçlendirme talebi çoğunlukla zeminden başlıyor

Gaziantep sanayisi ağır çalışan bir sanayi. Buradaki üretim hollerinin ortak özelliği zeminin sürekli yük altında olması: forklift trafiği, dolu palet istifi, raf ayaklarının noktasal yükü ve makine titreşimi yıllar içinde plakayı yoruyor. Bize gelen tarifler genelde şöyle: "derz kenarları kırılmaya başladı", "makinenin altındaki çatlak büyüyor", "yeni makine geliyor, mevcut temel taşır mı bilmiyoruz".

Bunların hiçbiri tek başına teşhis değil. Aynı çatlağın altında bambaşka sebepler olabilir: plakanın baştan ince olması, donatının yanlış kotta kalması, alt dolgunun sıkışmamış olması ya da derz kesiminin geciktirilmesi. Bu yüzden işe "üstüne bir tabaka daha dökelim" diye başlamıyoruz.

Bölgenin zemin karakteri de işe giriyor. Gaziantep çevresinde kireçtaşı ağırlıklı sert bir taban yaygın; aynı sertlik betonun agregasında karşımıza çıktığında elmas segment çabuk köreliyor, ilerleme yavaşlıyor. Keşifte bunu hesaba katmayan süre tahmini sahada tutmaz.

2023 depremlerinin ardından bölgede taşıyıcı sisteme dair sorular arttı, bu talep bize de yansıyor. Tavrımız net ve aşağıda ayrı bir başlıkta yazıyor: taşıyıcı sisteme müdahale, statik proje ve yetkili onay olmadan yapılacak bir iş değil.

Eskişehir'den çalışıyoruz: Gaziantep'te şubemiz yok

Bunu gizlemeye çalışmıyoruz, çünkü gizlenince müşteriye zarar veriyor. Ekip, makine ve sarf malzeme Eskişehir'den yola çıkıyor; kesme ve delme ekipmanı, jeneratör, su hattı ekipmanı ve elmas sarf malzemesi araca yüklenip gidiyor, yol tek başına bir günü alıyor. Bunun iki pratik sonucu var.

Birincisi, tek bir delik veya birkaç metrelik kesim için Gaziantep'e ekip göndermek ne bizim ne karşı tarafın lehine. Böyle bir talepte açıkça "yakınınızdaki bir uygulamacı daha hızlı ve ucuz olur" diyoruz. Kaybettiğimiz iş oluyor; müşteriyi yol maliyetiyle baş başa bırakmaktan iyidir.

İkincisi, gittiğimizde işi tek pakette bitirecek şekilde planlıyoruz: zemin numunesi, ankraj delikleri, kesimler ve geçiş delikleri tek mobilizasyona sığacak biçimde sıraya konur. Bunun için keşifte olağandan fazla bilgi isteriz: sahanın videosu, plakanın kırık kenarından yakın fotoğraflar, varsa kalıp-donatı projesi, makine yerleşim planı, çalışma saatleri ve giriş kısıtları. Bu bilgiler eksikse ilk gidişte iş bitmez ve ikinci gidiş herkesin cebinden çıkar.

Saha betonu ve endüstriyel zeminde güçlendirme

Zemin güçlendirmesinde ilk adım tespit. Mevcut plakadan karot numunesi alıyoruz. Numune iki şey söylüyor: gerçek plaka kalınlığı ve kesitin içindeki durum. Yan yüzeyde boşluk, ayrışma veya agrega yığılması varsa gözle görülür; laboratuvara gönderildiğinde basınç dayanımı da elde edilir. Kalınlığı tahmin etmek yerine gerçek durumu görmek işin en ucuz kısmıdır.

Numune noktalarını rastgele seçmiyoruz: donatı tarayıcıyla mevcut hasırın yeri belirlenir, karot donatının arasına denk getirilir. Aksi halde güçlendireceğiniz plakayı numune alırken zayıflatmış olursunuz. Tespit sonrası uygulama, sorunun cinsine göre değişiyor:

• Plaka yeterli kalınlıkta ama yüzeyi bitmişse: yüzey frezelenip pürüzlendirilir, aderans köprüsü uygulanır ve bağlantılı yeni tabaka dökülür. Yeni tabaka eskiye filiz ekimi ile bağlanır; bağlanmayan tabaka birkaç ay içinde kabuk gibi kalkar.
• Plaka baştan ince veya alt dolgu problemliyse: üste tabaka atmak çözüm değildir. Problemli alan kesilip alınır, dolgu düzeltilir, donatı kafesi kurulur ve yeni kesit dökülür. Kesim sınırları duvar testeresi ya da zemin testeresiyle düz açılır; kırıcıyla açılan düzensiz kenar yeni beton için kötü bir yüzeydir.
• Derz ve çatlak kaynaklı bozulmada: çatlak açılıp temizlenir, uygun reçineyle doldurulur, derz kenarları yarı katı dolguyla onarılır. Forklift darbesi alan kenarda sadece dolgu yetmez; kenar bölgesi dar bir şeritte kesilip yeniden dökülür.
• Makine temelinde: mevcut blok çevresinden kesilerek ayrılır, sökülür, yeni kesit projeye göre kurulur ve çevre plakaya filizle bağlanır. Titreşimli makinelerde temelin çevre plakadan ayrı tutulması istenebilir; bu karar bizim değil, makine üreticisinin ve projeyi hazırlayan mühendisin kararıdır.

Hepsinde kesim suyu ve çamur yönetimi ayrı bir başlık: kesim hattı boyunca su toplama düzeni kurulur, çamurlu su vakumla alınır, komşu bölüme kaçması engellenir.

Filiz ekme: güçlendirmenin görünmeyen belirleyici kısmı

Yeni betonu eskiye bağlayan şey filiz ekimi, yani donatı ekimi. Sahada en çok baştan savılan iş de bu, çünkü bittiğinde görünmüyor. Oysa güçlendirmenin tuttuğu ya da tutmadığı yer tam burası.

Çalışma sıramız şöyle: ankraj derinliği ve donatı çapı projeden okunur, biz belirlemeyiz. Delik çapı kullanılacak kimyasal ankrajın üretici tablosuna göre seçilir. Delik açıldıktan sonra temizlik yapılır ve bu adım işin kritik yeri. Basınçlı hava, tel fırça, tekrar hava; toz kalan bir delikte kimyasal betona değil toza yapışır ve çekme dayanımı beklenenin çok altına düşer. Temizlikte acele edilmiş bir uygulamada dışarıdan bakınca hiçbir şey belli olmaz.

Kartuşun ilk gelen kısmı atılır, karışım tam olana kadar boşa sıkılır. Delik dipten doldurulur, hava boşluğu kalmayacak şekilde donatı çevrilerek yerleştirilir. Gaziantep'in yaz sıcağında zamanlama değişiyor: sıcakta reçinenin jelleşme süresi kısalıyor, yerleştirme için daha az zaman kalıyor. Bu yüzden kartuşlar güneşte bekletilmez, uzun delik dizileri küçük gruplar halinde ilerletilir. Aynı sıcak, yeni dökülen betonun kürü için de ayrı önlem gerektiriyor.

Delme sırasında mevcut donatıyı kesmemek için donatı tarayıcı kullanılır; yine de bir donatıya denk gelinirse delik terk edilir ve proje müellifine sorulmadan yakınına keyfi bir delik açılmaz. Çok sayıda ankraj içeren zemin ve temel işlerinde seçilen filizlere çekme testi yaptırılmasını biz öneriyoruz; test kaydı, işi teslim alan tarafın elinde kalan tek somut belgedir.

Yol, otopark, istinat duvarı ve rampalarda saha güçlendirmesi

Tesis içi yollar, manevra alanları ve otoparklar burada ağır araç yüküyle çalışıyor. Bozulma genelde yüzeyde başlar ama sebebi yüzeyde değildir: bir otopark oturma yapıyorsa altında sıkışmamış dolgu, tıkanmış drenaj ya da bir hat sızıntısı olma ihtimali yüksektir. Üzerine yeni kaplama atmak, aynı çukurun bir yıl sonra tekrar oluşmasından başka sonuç vermez.

• Asfalt kesme ile hat açma: yeni su, atık su, elektrik ya da doğal gaz hattı geçirilecekse asfalt düz hatla kesilir. Düzgün kesilmiş kenar, dolgu sonrası yamanın tutması için şarttır; kırılarak açılan kenarda yama etrafından tekrar bozulur.
• Kalın beton yolda kesim: zemin testeresinin yetmediği kesitlerde duvar testeresi veya tel kesme devreye girer. Büyük kesit ve derin uygulama bizim ağırlık verdiğimiz alan.
• Altyapı geçişleri: istinat duvarı, perde, temel duvarı ya da bodrum duvarından boru ve kablo geçişi karotla alınır. Geçiş taşıyıcı bir elemana denk geliyorsa iş projesiz başlamaz.
• Rögar ve menfez çevresi: kapak kotunun kaplamayla uyumsuz kalması, kapak çevresinin kırılmasının en yaygın sebebi. Çevre kesilip alınır, çerçeve kotuna göre yerleştirilir ve ankrajlı biçimde bağlanarak dökülür.

Gaziantep'in birçok sanayi ve yerleşim parselinde belirgin kot farkı var; bu da istinat duvarını sık karşılaşılan bir eleman yapıyor. Duvar şikâyetlerinde ilk baktığımız şey duvarın kendisi değil, arkasındaki su. Öne yatan, gövdesinde yatay çatlak oluşan duvarların büyük kısmında barbakanlar tıkanmıştır ve duvar tasarlanmadığı bir basıncı taşımaktadır. Drenaj çözülmeden yapılan takviye aynı sorunu geri getirir. Ankraj, ek donatı ya da yeni gövde kesiti gibi çözümlerden hangisinin uygulanacağı mühendislik kararıdır; biz uygulama tarafını yaparız.

Rampa ve yükleme platformlarında iki bozulmayı sık görüyoruz. Birincisi rampa yüzeyinin aşınıp kayganlaşması; tırtıklama ve yüzey sertleştirici işe yarar. İkincisi platform kenarındaki kırılma; tır arka tamponunun tekrarlı darbesi kenar bölgesini yorar. Kenar şeridi kontrollü kesilip alınır, kenar profili veya ek donatıyla yeniden dökülür. Sadece harçla yapılan platform kenarı kısa sürede yine kopar.

Kolon, kiriş ve perdeye dokunmadan önce: statik proje ve onay

Bu bölüm bizim için pazarlık konusu değil. Kolon, kiriş, taşıyıcı perde ve temel gibi taşıyıcı elemanlarda statik proje ya da yapı denetim onayı olmadan iş yapmıyoruz. Delik de açmıyoruz, kesim de yapmıyoruz, "küçük bir yer" diye başlamıyoruz.

Sebebi basit. Taşıyıcı kolonda açılan karot deliği donatıyı kesebilir; kesilen donatının yerini gözle göremezsiniz ve etkisi o an değil, yıllar sonra ya da bir deprem anında ortaya çıkar. Perdede açılan bir boşluk, o perdenin taşıdığı yatay yükü başka elemanlara yıkar. Kirişte alınan geçiş deliği, yerine göre kesme dayanımını doğrudan düşürür.

Kolon mantolama, karbon fiber sargı, epoksi enjeksiyon işe yarayan yöntemler, ama hepsi projeye bağlı. Manto kalınlığı, ek donatı düzeni, ankraj aralığı; tamamı statik hesap işi. Biz uygulayıcıyız; statik hesabı biz yapmayız, yaptığımızı da söylemeyiz. Elinizde proje varsa uygularız, yoksa önce bir inşaat mühendisi ya da yetkili büroyla görüşmenizi söyleriz. İzin tarafı da müşterinin sorumluluğunda ve ruhsat gerektiren bir işte ruhsatsız çalışmıyoruz.

Fiyat nasıl hesaplanıyor

Bu sayfada rakam yok, çünkü sahayı görmeden verilen rakam gerçek değil. Bunun yerine teklifi neyin belirlediğini açıkça yazalım:

• Mobilizasyon: Eskişehir–Gaziantep mesafesi, ekip sayısı, sahada geçecek gün sayısı ve ekipman nakliyesi. Mesafenin bir bedeli var, bunu teklifte ayrı gösteriyoruz.
• Kesit ve derinlik: kesilecek ya da delinecek kalınlık arttıkça kullanılan makine değişir. Zemin testeresi, duvar testeresi ve tel kesme aynı fiyat mantığına sahip değil.
• Beton sertliği ve donatı yoğunluğu: sert agrega ve sık donatı elmas sarfiyatını artırıp ilerlemeyi yavaşlatır. Karot numunesi bu konuda tahminden sağlıklı bilgi verir.
• Erişim koşulları: makinenin sahaya girip giremediği, yükseklikte çalışma, iskele ihtiyacı, kapalı alanda havalandırma, elektrik ve su bağlantısı.
• Çalışma saati ve atık: üretim durdurulmadan, gece ya da hafta sonu çalışılacaksa planlama maliyeti değişir; kesilen parçaların taşınması ve kesim çamurunun bertarafı ayrı kalemdir.

Bu kalemler işin cinsine göre metretül, adet, metrekare veya götürü fiyatlanır. Telefonda verilen "yaklaşık" rakam bu değişkenler bilinmeden söylendiği için sahada tutmaz; o yüzden vermiyoruz. Keşif bilgilerini alıp kalem kalem yazılı teklif çıkarıyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Gaziantep'te şubeniz veya sürekli ekibiniz var mı?

Yok. Merkezimiz Eskişehir ve Gaziantep'e ekip, makine ve malzemeyle gidiyoruz. Bunu baştan söylüyoruz çünkü işin planlamasını ve maliyetini etkiliyor. Acil ve tek noktalık küçük işlerde yakınınızdaki bir uygulamacı daha hızlı sonuç verir.

Zemin plakamızın kalınlığını ve dayanımını bilmiyoruz, nasıl ilerlemeliyiz?

Karot numunesiyle başlanır. Birkaç noktadan alınan numune gerçek kalınlığı gösterir, laboratuvara gönderildiğinde basınç dayanımı da öğrenilir. Numune noktaları donatı tarayıcıyla seçilir ki mevcut donatı kesilmesin. Bu adım atlanırsa güçlendirme tahmin üzerine kurulur.

Kolonumuzu güçlendirmenizi ya da kolonda delik açmanızı isteyebilir miyiz?

Statik proje veya yapı denetim onayı olmadan taşıyıcı kolona, kirişe, perdeye ve temele dokunmuyoruz. Elinizde proje varsa mantolama, karbon fiber sargı, epoksi enjeksiyon ve ankraj uygulamalarında uygulayıcı olarak çalışırız. Proje yoksa yapmamız gereken ilk şey sizi bir inşaat mühendisine yönlendirmek olur.

Filiz ekimi yaptıktan sonra ne kadar beklemek gerekiyor?

Bekleme süresi kullanılan kimyasalın kür süresine, beton sıcaklığına ve delik derinliğine bağlı; üretici tablosunda yazar ve biz o tabloya uyarız. Gaziantep'in yaz sıcağında jelleşme süresi kısalır, yani donatıyı yerleştirme penceresi daralır. Süre dolmadan ankrajlara yük bindirilmez.

Üretimi durdurmadan çalışabilir misiniz?

Çoğu zaman evet, ama planlama gerekir. Çalışma alanı bölümlenir, kesim suyu ve çamur toplanarak komşu bölüme geçmesi engellenir, kesilen parçalar kontrollü alınır. Gıda gibi hassas üretim yapılan tesislerde bölümleme ve temizlik düzeni işin ana kalemlerinden biri olur; bazı işlerde ise gece veya hafta sonu çalışması en doğru çözümdür.

Fiyatı telefonda öğrenebilir miyim?

Fiyatın nasıl hesaplandığını telefonda anlatırız, ama rakam vermeyiz. Kesit, derinlik, beton sertliği, donatı yoğunluğu, erişim koşulları, çalışma saati ve mesafe kalemleri bilinmeden söylenen rakam sahada değişir. Sahanın fotoğrafını, videosunu ve varsa projesini gönderirseniz kalem kalem yazılı teklif çıkarıyoruz.

İlgili hizmetler: Karot Delme, Beton Kesme, Duvar Açma.