Eskişehir Beton Delme | Makine Parkı ve Çap Limitleri

Eskişehir beton delme işinde sonucu belirleyen şey ustanın bileği değil, o sabah kamyonete hangi makinenin yüklendiğidir. 82 mm'lik bir klima geçişiyle 302 mm'lik bir şaft deliği aynı motorla, aynı soketle ve aynı su hattıyla açılmaz. Vema Teknik olarak Tepebaşı'ndaki depomuzda 16 yıldır bu ayrımı ekipman seviyesinde kuruyoruz. 5000'i aşkın işten çıkardığımız tek net sonuç varsa şudur: yanlış makineyle çıkılan saha, ikinci gün tekrar ziyaret ister.

Aşağıda pazarlama cümlesi yok. Hangi çap hangi motor sınıfını istiyor, elmas soket agregaya göre nasıl seçilir, dakikada kaç litre su gerekir, prizde elektrik yoksa kaç kVA jeneratör yeter; sırayla bunları yazdık.

Çap aralığına göre motor sınıfı: 52 mm'den 302 mm'ye

Karot motorunun seçimi, açılacak deliğin kesme halkası alanıyla doğrudan ilgili. Çap büyüdükçe kesilen alan ve gereken tork orantısız şekilde artar; 2 kW sınıfı bir gövdeyle 202 mm'lik bir deliğe girmek makineyi yakmasa bile soketi parlatır ve işi saatlere yayar. Parkımızda tek bir güçlü makine değil, kademeli bir set tutmamızın sebebi bu.

• 52-82 mm: Hilti DD 150-U sınıfı, 2 kW civarı tek fazlı gövde. Elektrik tesisat borusu, klima bakırı, ankraj deneme deliği ve beton numunesi alımı.
• 102-152 mm: Aynı sınıf gövde, ama mutlaka sehpaya ankrajlı. 100'lük ve 150'lik pis su kolonu, hermetik kombi bacası, davlumbaz kanalı.
• 202-250 mm: Hilti DD 250 veya Husqvarna DM 340 sınıfı, 3 kW üzeri ve çok kademeli şanzımanlı. Sanayi havalandırması, yoğuşmalı kazan baca çıkışı, kablo tavası geçişi.
• 302 mm ve üzeri: Husqvarna DM 400 gibi trifaze gövde ya da 400 V besleme. Şaft açımı, proses borusu, döşemede ekipman geçişi.

Devir sayısı çapla ters çalışır. Elmasın çevresel hızını 52 mm'lik bir uçta tutturmak için 1000 d/dk üzeri kademe gerekirken, 300 mm'lik uçta aynı çevresel hız 250-350 d/dk bandında sağlanır. İki kademeli tek bir şanzımanla bu aralığın tamamını sağlıklı kapatmak mümkün değil. Çap ve derinlik tablosunun ayrıntısını karot delme sayfasında topladık.

Derinlik sınırı ise uzatma miliyle aşılır. Standart uç boyu 45-50 cm civarındadır; temel kirişi, istinat duvarı veya 80-100 cm'yi bulan bir kesitte tek başına yetmez. Uzatma takıldığı anda salınım artacağı için sehpa ankrajını sıkılaştırıp ilerleme hızını bilerek düşürüyoruz.

Elmas soket seçimi: matris sertliği agregaya göre belirlenir

Soket, betonun kendisine göre seçilir. Elmas tanesini tutan metal matris fazla sert olursa taneler körelir ve makine yüzeyde kayar; fazla yumuşak olursa matris erken aşınıp uç kısa ömürde biter. Kural tersten işler: sert ve aşındırıcı olmayan betonda yumuşak matris, yumuşak ve aşındırıcı betonda sert matris.

Eskişehir sahasında üç tablo çıkıyor karşımıza. Odunpazarı'nın eski yapı stoğunda beton çoğunlukla C16-C25 bandında ve dere agregası nedeniyle aşındırıcı; burada sert matrisli soket kullanılmazsa uç iki üç delikte tükenir. Tepebaşı'ndaki yeni konut bloklarında C30-C35 perdeler ve sık donatı var, orada donatı kesmeye uygun karma tozlu segment tercih ediyoruz. Sanayi zeminlerinde bazalt agregalı sert beton çıkabiliyor; o durumda yumuşak matris taneyi sürekli açık tutuyor.

Donatıya girildiğinde ilerlemenin yavaşlaması normaldir, anormal olan makinenin zorlanıp durmasıdır. O noktada baskıyı artırmak yerine su debisini yükseltip devri düşürüyoruz. Karot soketi ile duvar testeresi elması ayrı kalemlerdir; testere tarafındaki segment mantığını beton kesme sayfasında ayrıca anlattık.

Su soğutma debisi ve bulamaç tahliyesi

Su, karot işinde soğutucudan çok taşıyıcıdır. Kesilen betonu bulamaç halinde halka boşluğundan dışarı atar. Debi düştüğü anda çamur içeride kalır, sürtünme artar, soket aşırı ısınıp mavileşir. Sahada gördüğümüz yanmış uçların büyük kısmı yetersiz su yüzündendir, makine gücünden değil.

• 52-102 mm: yaklaşık 1,5-3 l/dk; çoğu binada şebeke basıncı yeterli
• 152-202 mm: 3-5 l/dk; basınçlı besleme tankı veya kesintisiz hat gerekir
• 302 mm ve üzeri: 5 l/dk üzeri; dönen suyun tahliyesi ayrıca planlanır

Şebeke suyunun bulunmadığı ya da kullanılamayacağı yerlerde 10-15 litrelik basınçlı su besleme ünitesi ve vakumlu geri kazanım seti taşıyoruz. Çıkan bulamacı ıslak-kuru vakumla anında çekmek, alt kata sızıntı riskini sıfırlıyor. Hastane katı, veri odası, elektrik panosu dibi veya yeni parke serilmiş bir ofiste ise susuz yönteme geçip M sınıfı toz emiş ünitesi bağlıyoruz. Toz emiş ünitesi olmadan susuz delme bizim ekipman planımızda yok.

Ferroscan donatı taraması: delik noktası cihazla kesinleşir

Delik merkezi, tarama yapılmadan kesinleşmiş sayılmaz. Hilti Ferroscan sınıfı cihazla yüzeyin altındaki donatının konumunu, yaklaşık çapını ve pas payını çıkarıyoruz. Bu cihaz sınıfında tipik olarak 10-12 cm derinliğe kadar güvenilir okuma alınır; daha kalın kesitlerde veya çift sıra donatılı perdelerde radar esaslı tarama gerekir.

Taramanın amacı işi iptal etmek değil, delik merkezini birkaç santim kaydırmak. Etriye aralığı 15-20 cm olan bir kolonda 102 mm'lik geçişi boşluğa oturtmak çoğu zaman mümkündür, yeter ki nereye oturacağı önceden bilinsin. Taşıyıcı donatının kaçınılmaz olarak kesileceği durumda makineyi kurmuyoruz; statik onayı bekleniyor, gerekirse çevre kesit yapısal güçlendirme ile telafi ediliyor.

Enerji ihtiyacı: priz, kablo kesiti ve jeneratör hesabı

Sahaya çıkmadan sorduğumuz ilk soru şudur: prizde ne var? Tek fazlı 230 V bir karot motoru etiketinde 2400 W yazsa da kalkışta bunun katına yakın akım çeker. 16 A'lik sağlam bir hattan beslenen 2 kW sınıfı gövde sorun çıkarmaz; ancak 3 kW üzeri bir makineyi zayıf bir kat tesisatına bağlamak, sigortayı attırmaktan öteye gitmez.

• 2 kW sınıfı tek faz: 16 A hat + 30 mA kaçak akım rölesi; jeneratörle çalışılacaksa 5-6 kVA
• 3-3,5 kW gövde: ayrı hat tercih edilir; jeneratörde 8-10 kVA
• Trifaze 400 V gövde: 5x4 mm² besleme, sahada 15 kVA ve üzeri jeneratör

Uzatma kablosu en sık gözden kaçan kalem. 50 metre mesafede 3x1,5 mm² kabloyla çalışıldığında gerilim düşümü motoru ısıtır, tork düşer, iş uzar. Biz 30 metreyi aşan mesafelerde 3x2,5 mm², 50 metreyi aşanlarda 3x4 mm² makarayla çalışıyoruz ve makarayı tam açıyoruz; sarılı kalan kablo ısınır. Jeneratöre bağımlı dış saha işlerinde bu hesap daha da kritik hale geliyor, asfalt kesme tarafında aynı disiplini uyguluyoruz.

Sehpa sabitleme, dar alan ve yüksek kat ekipmanı

Karot sehpasının nasıl sabitlendiği, işin güvenlik sınırını doğrudan belirliyor. Sahada üç yöntem kullanıyoruz ve her birinin net kısıtı var.

• Dübelli ankraj (M12/M16): standart yöntem; sağlam betonda duvar, döşeme ve tavan dahil her yönde güvenli
• Vakum plakası: yalnızca düzgün, gözeneksiz ve yatay yüzeyde; şap, asfalt ve sıvalı yüzeyde tutmaz, tavan uygulamasında kullanılmaz
• Sıkıştırma direği: tavan yüksekliği uygun olan ve zemine dübel atılamayan iç mekânlarda

Dar alanda belirleyici olan makine boyu. Tesisat şaftının içinde ya da 60-70 cm genişliğindeki bir koridorda uzun gövdeli bir makine dönmez; kısa sehpalı ve açılı devrilebilen gövdeye geçiyoruz. Duvar diplerinde delik merkezi ile duvar arasındaki mesafeyi kısaltmak için ofset ayak takıyoruz. Bu 5-6 cm'lik fark, tesisatçının borusunun köşeye oturup oturmamasını belirliyor.

Yüksek katta veya cephede çalışılacaksa ekipman planı yer seviyesinde bitmiyor. Sepetli platform mu, cephe iskelesi mi, yoksa iç mekândan mı girileceği sorusunun cevabı taşınabilecek makine ağırlığını da belirler; 3 kW üzeri bir gövde sehpasıyla birlikte 40 kg'ı geçebiliyor ve sepette bu ağırlık ayrı bir sabitleme planı istiyor. Delik değil de boşluk büyütme gerektiğinde ise devreye duvar açma ekipmanı giriyor.

Eskişehir sahasında ekipman planlaması

Nereye gideceğimiz, kamyonete ne yükleyeceğimizi değiştiriyor. Odunpazarı ve Tepebaşı'ndaki apartman işlerinde asıl kısıt makine gücü değil erişim: dar merdiven, asansörsüz blok ve park sorunu. Buralara parçalanabilir sehpa ve kısa gövdeyle çıkıyoruz. Konut dönüşümü kapsamında yenilenen bloklarda ise doğalgaz ve havalandırma bacaları için 102 ve 152 mm'lik seriler ağırlıkta oluyor.

Organize sanayi tesislerinde üretim durmadığı için zaman penceresi dar; oraya yedek soket ve ikinci bir motorla gidiyoruz, uç bittiğinde işi ertesi güne bırakmıyoruz. Raylı sistem üretiminin yapıldığı ağır sanayi alanlarında makine temeli çevresindeki titreşim sınırı nedeniyle kırıcı tamamen devre dışı kalıyor; yalnızca elmas soketli, su soğutmalı ve titreşimsiz sistemle çalışılabiliyor. Üniversite kampüslerinde laboratuvar katlarında susuz set ve toz emiş ünitesi standart hale geldi.

Sivrihisar, Çifteler, Alpu, Mahmudiye, Seyitgazi, İnönü, Han ve Sarıcakaya taraflarındaki besi tesisleri, sulama yapıları ve depolarda ise elektrik çoğu zaman yok ya da yetersiz. Bu ilçelere jeneratör, su tankı ve yakıt hesabıyla çıkıyoruz; tek seferde çok sayıda delik olduğu için kurulumu bir kez yapıp seri çalışmak esas. Bölgesel çalışma düzenimizin ayrıntısını Eskişehir karot ve Eskişehir beton kesme sayfalarında bulabilirsiniz.

Fiyat konusunda telefonda peşin rakam vermiyoruz. Çap ve adet kadar beton sınıfı, donatı yoğunluğu, kat yüksekliği, elektrik ve su durumu da ekipman seçimini değiştirdiği için maliyet keşifte netleşir.

Sık Sorulan Sorular

Eskişehir beton delme işinde hangi çapa kadar çıkabiliyorsunuz?

Standart iş aralığımız 52-302 mm. 302 mm üzeri geçişlerde tek delik yerine çoklu karot dizisi ya da duvar testeresiyle kesim daha doğru sonuç veriyor; hangisinin seçileceği kesitin kalınlığına, donatı yoğunluğuna ve sahadaki enerji durumuna göre keşifte belirleniyor.

Sahada elektrik yok, iş yapılabilir mi?

Yapılır. Tek fazlı 2 kW sınıfı makine için 5-6 kVA, 3 kW üzeri gövde için 8-10 kVA, trifaze gövde için 15 kVA ve üzeri jeneratör götürüyoruz. Aynı şekilde şebeke suyu yoksa basınçlı su besleme tankıyla çalışıyoruz. Keşifte enerji ve su durumunu sorduğumuzun sebebi bu.

Susuz delme mümkün mü, tozu ne yapıyorsunuz?

Mümkün, ama şartlı. Elektrik panosu çevresi, veri odası, hastane katı ve su verilemeyecek iç mekânlarda susuz sistemle çalışıyoruz; bu durumda M sınıfı toz emiş ünitesi zorunlu tutuluyor. Susuz yöntemde soket ömrü kısalır ve ilerleme yavaşlar, bu yüzden mümkün olan her yerde sulu sistemi tercih ediyoruz.

Tavana karot atılabilir mi?

Atılır, fakat sabitleme yöntemi değişir. Tavan uygulamasında vakum plakası kullanılmaz; sehpa M12 veya M16 dübelle ankrajlanır ve su toplama halkası zorunlu hale gelir, çünkü bulamaç doğrudan aşağı iner. Kat yüksekliği uygunsa sıkıştırma direği ek emniyet olarak devreye giriyor.

Bir elmas soket kaç delik ömürlü?

Beton sınıfına, agregaya ve donatı yoğunluğuna göre değişir. Aşındırıcı dere agregalı düşük sınıf betonda yanlış matrisli bir uç birkaç delikte biterken, doğru matrisle onlarca delik alınabiliyor. Ömrü asıl kısaltan iki şey yetersiz su debisi ve aşırı baskı; ikisi de kullanıcı hatası.

Keşif ve teklif için: Eskişehir merkez ve ilçelerinde beton delme işiniz varsa, yerinde ücretsiz keşif yapıp çap, derinlik ve ekipman planını önceden çıkarıyoruz. Vema Teknik'e 0532 659 32 46 numarasından ulaşarak sahanın enerji, su ve erişim durumunu konuşabilir, işi doğru makineyle tek seferde bitirebilirsiniz.