Eskişehir Filiz Ekme | Ekipman, Derinlik ve Çap Tablosu

Eskişehir filiz ekme işinde sonucu belirleyen şey donatının çapı değil, o donatının ekileceği noktaya hangi makinenin girebildiğidir. Tepebaşı'nda yedinci katta, asansör kuyusunun yanındaki 45 cm'lik boşlukta φ16 filiz ekecekseniz elinizdeki 10 kiloluk SDS-max delici oraya dik açıyla giremez; Odunpazarı'nda bodrum perdesine 300 adet filiz atacaksanız tek akülü makineyle işi üç güne yayarsınız. Vema Teknik olarak 16 yıldır Eskişehir'de çalışıyor, 5000'i aşkın işte aynı şeyi görüyoruz: filiz ekmenin kalitesi, keşifte doğru makinenin seçilmesiyle başlar. Bu sayfada ekim derinliğinden matkap-donatı eşleşmesine, toz emişinden jeneratör hesabına kadar işin makine tarafını anlattık.

Filiz ekme nedir, ekipman farkı nerede ortaya çıkar?

Filiz ekme; mevcut betonarmeye açılan deliğe kimyasal ankraj harcı enjekte edilip nervürlü donatının yerleştirilmesi işlemidir. Yeni dökülecek perdenin, kolonun, kirişin ya da döşemenin mevcut taşıyıcı sisteme kenetlenmesi bu filizler üzerinden olur. Dökümde unutulan donatının tamamlanması, ilave kat çıkılması, perde eklenmesi ve kolon-kiriş mantolaması yöntemin en sık kullanıldığı dört başlıktır.

Ekipman farkı, delik sayısı ile deliğin konumu zorlaştıkça büyür. Alpu ve İnönü tarafındaki tek katlı sanayi yapılarında, zemine yakın ve açık alanda çalışırken sehpalı düzenle saatte 25-30 delik alınabiliyor. Aynı çaptaki deliği ESOGÜ çevresindeki bir konutun tavanında, baş üstü konumda alırken bu sayı 8-10 bandına düşüyor; araya toz emiş modülü, iskele kurulumu ve operatörün kol yorulması giriyor. Keşifte bu ayrım yapılmadan verilen gün tahmini şantiyede tutmaz.

Ekim derinliği: 10-15 kat çap kuralı ve matkap eşleşmesi

Kimyasal ankrajda ekim derinliği, donatı çapının 10 ila 15 katı arasında belirlenir. Alt banda yaklaşmak beton sınıfının iyi, donatı çapının küçük ve yükün sınırlı olduğu durumlarda mümkündür; düşük dayanımlı eski betonda ya da deprem yükü aktaran bir bağlantıda üst banda çıkılır. Sahada kullandığımız pratik tablo şöyle işliyor:

• φ12: 14 mm matkap, 120-180 mm derinlik. Döşeme ilavesi, hatıl ve merdiven bağlantıları.
• φ14: 16 mm matkap, 140-210 mm derinlik. Perde gövde donatısı ve duvar bağlantı filizleri.
• φ16: 18-20 mm matkap, 160-240 mm derinlik. Perde ekleme ve kolon mantolamada en çok kullandığımız çap.
• φ20: 24-25 mm matkap, 200-300 mm derinlik. İlave kat kolon filizleri, temel-perde birleşimi.
• φ25: 28-32 mm matkap, 250-375 mm derinlik. Sanayi kolonu takviyesi ve ağır makine kaidesi.

Delik çapı donatı çapından 4-6 mm büyük seçilir; amaç harcın donatıyı çepeçevre saracak kalınlıkta kalmasıdır. Aradaki boşluk gereğinden geniş açılırsa kartuş tüketimi ikiye katlanır, dar kalırsa donatı itilirken harcın bir kısmı ağızdan taşar ve delik dibinde boşluk kalır. İkisi de dayanım kaybı demek.

Beton sınıfı derinliği doğrudan etkiler. C25 bir perdede φ16 için 15 kat tarafına, yani 240 mm'e yaklaşırız; C35 dökülmüş bir sanayi kolonunda 12 kat yeterli olabilir. Nihai değer projedeki hesaptan ve kullanılan ankraj harcının teknik föyündeki tablodan gelir. Sahada gözle "bu kadarı yeter" denmez.

Ekipman parkı: hangi iş hangi makineye düşer

Filiz işinde tek makineyle her yere gitmek mümkün değil. Vema Teknik'in araçlarında Hilti ve Husqvarna ağırlıklı bir park var ve keşifte hangi kombinasyonun çıkacağına baştan karar veriyoruz:

• Akülü SDS-plus delici (36 V sınıfı): φ12-16 filizler, elektrik hattı çekilemeyen kat aralarında, tavan ve dar nişlerde. Tam akü ile ortalama 40-60 delik.
• SDS-max kırıcı-delici (1500-1600 W, titreşim sönümlemeli): asıl iş makinesi. φ16-25 aralığında seri delme, dönüş emniyet kavramasıyla donatıya çarpınca bileği koruyor.
• Elmas soketli karot makinesi (elde ve sehpalı, 2200-3300 W): donatının çok sık olduğu, darbeli deliciyle temiz geçilemeyen kesitlerde ve büyük çaplı geçişlerde.
• Ferroscan / X-Scan donatı tarama: her delikten önce mevcut donatı, etriye ve varsa gerilme kablosunun konumu yüzeye işaretlenir.
• Vakumlu toz emiş ünitesi ve delici toz modülü: hastane, okul, ofis gibi kullanımda olan binalarda hem delik temizliği hem ortam tozu kontrolü için.

"Darbeli mi, karot mu" sorusunun cevabı aderansta saklı: filiz deliği kural olarak darbeli deliciyle açılır. Karotla açılan deliğin cidarı cam gibi düzdür ve kimyasalın kenetlenmesini belirgin biçimde düşürür. Donatı yoğunluğu yüzünden mecburen karota geçiliyorsa cidarın tırtıklama ucu veya özel fırçayla pürüzlendirilmesi ve harcın bu duruma uygun seçilmesi gerekir. Çap ve derinlik sınırlarını karot delme sayfasında ayrıntılı tablolarla verdik.

Delik temizliği, toz emişi ve kürlenme süresi

Kimyasal ankrajda en sık yapılan hata delik temizliğinin atlanması. Delikte kalan taş unu, harcın beton cidarına değil toza yapışmasına yol açar; çekme dayanımı ciddi oranda, çoğu deneyde yarıya yakın düşer. Uyguladığımız sıra sabit: üfle, fırçala, tekrar üfle ve her aşama en az iki kez. Fırça çapı delik çapıyla eşleşmeli; aşınmış fırça cidara değmez, toz bırakır. Toz emişli delici modülü kullanıldığında bu adım kısalır ama tamamen ortadan kalkmaz.

Kürlenmede iki ayrı süre var: harcın işlenebilir kaldığı jel süresi ve yük alabildiği tam kür süresi. 20 °C dolayında epoksi bazlı harçta jel süresi yarım saat bandında, tam kür 12 saat civarındadır. Eskişehir'de kış sabahlarında beton yüzey sıcaklığı 5 °C'ye indiğinde bu süre iki-üç katına çıkar. Ortam ısıtılmadan ya da kartuş şartlandırılmadan atılan filiz erken yüklenirse sorun döküm sonrasında ortaya çıkar. Bu yüzden sahada yüzey sıcaklığı termometreyle ölçülür ve bekleme süresi yazılı olarak bildirilir.

İşin doğrulanması çekme deneyiyle yapılır. Toplam filiz sayısının projede belirtilen bir yüzdesi seçilir, hedef yüke kadar çekilir ve sonuç raporlanır. İlave kat ve yapısal güçlendirme işlerinde kontrol mühendisinin ilk istediği belge çoğunlukla budur.

Enerji, su ve dar alan: sahanın görünmeyen kısıtları

Filiz ekme kuru bir iştir; su ancak karota geçildiğinde devreye girer. Karotta elmas soketin soğuması için dakikada 2-4 litre temiz su gerekir. Debi düştüğü anda segman yanar, aynı gün ikinci uç takmak zorunda kalırsınız. Şebeke suyunun bulunmadığı Sivrihisar, Mahmudiye, Han ve Seyitgazi taraflarındaki işlere 200-500 litrelik depo ve dalgıç pompayla çıkıyoruz; su bittiğinde iş de duruyor.

Enerji tarafındaki hesap basit ama sık atlanıyor. 1500-1600 W bir SDS-max delici tek başına konut hattını zorlamaz; ancak 2200-3300 W karot motoru, vakum ünitesi ve aydınlatma aynı hatta binince sigorta atar. Elektriği bağlanmamış kaba inşaatlarda 6,5-7,5 kVA jeneratörle gidiyoruz. TÜLOMSAŞ çevresindeki raylı sistem ve makine imalat tesislerinde ise mevcut trifaze panodan besleme alıp jeneratör yükünden kurtuluyoruz. Bu ayrım keşifte netleşmezse ilk iş günü yarım gün kayıpla açılır.

• Dar alan: asansör kuyusu, tesisat şaftı ve 60 cm altı boşluklarda kısa gövdeli akülü delici ve kısa matkap kullanılır; standart 600 mm matkap oraya dik giremez.
• Yüksek kat: asansörsüz binada makine, kartuş ve jeneratör elle taşınır. Beşinci kat üstü işlerde ekip sayısı ve süre buna göre planlanır.
• Baş üstü ekim: harcın geri akmaması için tavan tipi harç ve tıkaç kullanılır; ekim derinliği aynı kalır, süre uzar.
• Kullanımdaki bina: toz emişli çalışma, mesai dışı saat planı, ortak alanlarda koruma örtüsü ve günlük temizlik.

İlave kat, perde ekleme ve kolon-kiriş güçlendirmede TS 500 / TBDY bağlamı

Filiz ekme tek başına bir delik işi değil, taşıyıcı sistemin devamıdır. TS 500 donatının betona kenetlenmesini kurala bağlar; TBDY 2018'in mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirilmesine ayrılan bölümü ise eklenen perdenin ve mantolamanın mevcut sisteme nasıl bağlanacağını tanımlar. Pratikte bunun karşılığı şudur: filiz çapı, aralığı ve ekim derinliği projeden gelir, sahada operatör inisiyatifiyle değiştirilmez. Aralık sıklaştırılacaksa kenar mesafesi ve mevcut donatıya olan uzaklık yeniden kontrol edilir.

Perde eklemede en kritik nokta mevcut kolon ve kirişin etriyelerine denk gelmemektir. Tarama yapılmadan atılan her delik kesilmiş bir etriye riski taşır; güçlendirmek için girdiğiniz kesiti zayıflatmış olursunuz. Tarama sonucu yüzeye çizilir, filiz noktaları donatı arasına kaydırılır, gerekirse aralık projeye danışılarak revize edilir. Aynı hassasiyeti duvar açma ve beton kesme işlerinde de uyguluyoruz; Eskişehir sahasındaki iş kayıtlarımızın özetini Eskişehir karot ve Eskişehir beton kesme sayfalarında bulabilirsiniz.

İlave kat işlerinde kolon filizleri genellikle φ20-φ25 aralığındadır ve mevcut kolon donatısının hizasına oturması istenir. Tavan döşemesi delinerek yapılan, hem konum hassasiyeti hem baş üstü çalışma yüzünden en yavaş ilerleyen filiz türüdür. Odunpazarı ve Çifteler'deki eski yapılarda mevcut beton sınıfı beklenenin altında çıkabildiği için ekim derinliğini üst banda çekiyor, gerekiyorsa deneme deliğinde çekme testi yapıp devam ediyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Filiz ekme derinliği neye göre belirlenir?

Temel kural donatı çapının 10-15 katıdır: φ16 için 160-240 mm, φ20 için 200-300 mm. Kesin değer beton sınıfına, filizin taşıyacağı yüke, kenar mesafesine ve kullanılan kimyasal ankraj harcının teknik verilerine göre projede belirlenir. Düşük dayanımlı eski betonda üst banda çıkılır.

Filiz deliği karot makinesiyle açılabilir mi?

Tercih edilmez. Karotun bıraktığı düzgün cidar kimyasalın kenetlenmesini düşürür. Donatı yoğunluğu nedeniyle darbeli deliciyle geçilemeyen noktalarda karota geçilebilir; bu durumda cidar tırtıklanır ve harç buna uygun seçilir. Standart uygulamamız SDS-max darbeli deliciyle kuru delme yönündedir.

Filiz ektikten ne kadar sonra beton dökülebilir?

20 °C dolayında epoksi bazlı harçta tam kür 12 saat civarındadır; yüzey sıcaklığı 5 °C bandına düştüğünde bu süre iki-üç katına çıkabilir. Sahada yüzey sıcaklığı ölçülür ve beklenmesi gereken süre yazılı olarak bildirilir. Süre dolmadan yük aktarılmaz.

Kullanımdaki binada toz ve gürültü ne kadar olur?

Delme darbeli yapıldığı için gürültü kaçınılmazdır, ancak vakumlu toz emiş modülüyle tozun büyük bölümü kaynağında alınır. Hastane, okul ve ofis gibi yerlerde mesai dışı saatlerde çalışıyor, ortak alanları örtüyle koruyup gün sonunda temizliyoruz.

Eskişehir'in hangi ilçelerine geliyorsunuz?

Eskişehir filiz ekme taleplerinde Odunpazarı ve Tepebaşı'na aynı gün çıkıyor; Alpu, İnönü, Sarıcakaya, Mahmudiye, Çifteler, Seyitgazi, Sivrihisar ve Han'da program dahilinde çalışıyoruz. Jeneratör ve su deposu gerektiren uzak noktalar keşifte belirlenip araca göre yüklenir.

Filiz ekme fiyatı nasıl hesaplanır?

Fiyat; donatı çapı, ekim derinliği, delik adedi, beton sınıfı, çalışma konumu (zemin, duvar, tavan) ve enerji-su durumuna göre değişir. Adet üzerinden çalışılır ancak bu değişkenler bilinmeden sağlıklı rakam verilemez, keşifte netleşir.

Eskişehir'de ilave kat, perde ekleme, kolon-kiriş güçlendirme ya da unutulan donatı tamamlama işiniz varsa projeyi ya da yerinde durumu görelim. Ücretsiz keşifte çap, derinlik, delik adedi ve gerekli ekipman netleşsin, gün planını ona göre çıkaralım. Vema Teknik · Tepebaşı, Eskişehir · 0532 659 32 46