Eskişehir Kimyasal Ankraj | Epoksi Dübel ve Çekme Testi

Kimyasal ankrajda işi bitiren şey kartuşun üzerindeki marka değil, o kartuşun önündeki ve arkasındaki ekipman zinciridir. Eskişehir kimyasal ankraj taleplerinde telefonda sorduğumuz ilk üç şey hep aynıdır: delik hangi makineyle açılacak, delik nasıl temizlenecek, dolum anında beton yüzeyi kaç derece olacak. Vema Teknik olarak Tepebaşı merkezli 16 yılda 5000+ işte gördüğümüz tablo net: yerinden çıkan ankrajların büyük çoğunluğu reçine yetersizliğinden değil, yanlış ekipman ve atlanan sıradan çıkıyor. Bu sayfada Eskişehir sahasında hangi iş için hangi makineyi araçtan indirdiğimizi ve teknik sınırın nerede bittiğini rakamla anlatıyoruz.

Epoksi, Vinilester, Hibrit: Kartuşu İşe Göre Seçmek

Piyasada üç ana kimya var ve üçü de aynı işi yapmıyor. Saf epoksi reçineler yüksek aderans değeri verir, uzun süreli sabit yük altında sünmesi düşüktür ve derin ankrajda (gömme derinliği çubuk çapının 20 katına kadar) tercih ettiğimiz gruptur; donatı filizi ekiminde standart budur. Bedeli yavaşlıktır: +5 °C civarında tam kürlenme 20 saati aşar. Vinilester ve hibrit reçineler ise jel süresi kısa, erken yük alan gruptur; çatlaklı beton onayı olan versiyonları vardır ve kış tipleri düşük yüzey sıcaklığında çalışır. Stiren içerikli ucuz kartuşlar kapalı hacimde koku ve düşük sıcaklık dayanımı açısından zayıf kalır, kapalı otoparkta ya da üretim salonunda tercih etmiyoruz.

• Donatı filizi ekimi, perde-döşeme birleşimi: saf epoksi, gömme derinliği Ø16 için 250-320 mm bandında
• Çelik konstrüksiyon taban plakası, C30/37 kaide: hibrit reçine, M20 dişli çubuk, hef 170-240 mm
• Korkuluk, kapı kasası, hafif konsol: vinilester, M10-M12, hef 90-110 mm
• Kışın açık şantiye, yüzey 0 °C altı: düşük sıcaklık tipi hibrit; normal kartuş bu şartta jelleşmez

Beton sınıfı da seçimi doğrudan değiştirir. Aynı kartuş C20/25 bir kaidede, C35/45 bir temele göre belirgin düşük yük taşır. Eskişehir'de 1990 öncesi yapılarda karşımıza sık sık C16-C20 bandında, agregası iri ve boşluklu beton çıkıyor; orada hem gömme derinliğini artırıyoruz hem de delik sayısını yayarak yükü bölüyoruz.

Deliği Açan Ekipman Ankrajın Yarısıdır

Burası en çok hata yapılan yer. Elmas soketli karot ucuyla açılan deliğin cidarı aynalıdır; yüzey pürüzlülüğü çok düşük olduğu için reçinenin mekanik kenetlenmesi zayıflar ve aynı ankrajın taşıma kapasitesi ciddi biçimde düşer. Karotla delik açıldıysa ya cidar özel çentikleme ucuyla pürüzlendirilir ya da üretici tablosundaki azaltma katsayısı uygulanır. Standart uygulamada tercihimiz SDS-max kırıcı-delici ile açılan pürüzlü deliktir.

Karotun şart olduğu haller de var: donatının çok sıkışık olduğu bölgede kesici ucun donatıyı kesmeden ilerlemesi gerekiyorsa, 32 mm üzeri çaplarda, 400 mm üstü derinliklerde ve titreşimin yasak olduğu hassas ortamlarda karot makinesi devreye girer. Bu durumda ankraj ekibiyle karot delme ekibi aynı sahada çalışır, delik açıldıktan sonra cidar pürüzlendirme adımı ayrı iş kalemi olarak yürür. Eskişehir genelindeki karot işlerimizin kapsamına Eskişehir karot sayfasından bakabilirsiniz.

Delik yerinin belirlenmesi ayrı bir ekipman işi. Ferroscan donatı tarama cihazıyla yüzeyden yaklaşık 100-150 mm derinliğe kadar donatı ekseni, tahmini çap ve pas payı çıkarılır; ankraj hattı bu çıktıya göre kaydırılır. Kolon-kiriş birleşim bölgesinde etriye sıklaşması olduğu için delik ekseninin 30-40 mm kaydırılması çoğu zaman kaçınılmazdır ve bu kaydırma statik açıdan onaylanmadan uygulanmaz.

• M12 dişli çubuk: 14 mm delik, hef 90-125 mm, temizlik fırçası 15-16 mm
• M16 dişli çubuk: 18 mm delik, hef 125-190 mm
• M20 dişli çubuk: 22 mm delik, hef 170-240 mm
• Ø12 nervürlü filiz: 16 mm delik; Ø16 filiz: 20 mm delik

Delik Temizliği: 2-2-2 Kuralı ve İçten Emişli Uçlar

Delik tozla dolu kaldığında reçine betona değil, toza yapışır. Klasik yöntem 2-2-2: iki kez basınçlı hava, iki kez tel fırça, iki kez tekrar hava. Hava yağsız olmalı ve en az 6 bar basınçla, uzatma hortumu delik dibine kadar sokularak verilmeli; kompresörün ucuna takılan kısa tabanca deliğin dibindeki tozu çıkarmaz. Fırça sarf malzemesidir: çelik tel fırça aşınıp çapı 1 mm küçüldüğünde cidara değmez ve temizlik yapıyormuş gibi görünür. Sahada fırçayı ortalama 30-40 delikte değiştiriyoruz.

Kapalı ortamlarda, hastane koridorunda ya da üretim hattının yanında toz salmamız mümkün değil. Orada içten emişli matkap uçları ile M sınıfı endüstriyel vakumu birleştiriyoruz; delme ve temizleme tek adımda oluyor, delik dibi ayrıca fırçalanmadan uygulamaya hazır hale geliyor. Bu set delme hızını bir miktar düşürür ama ortamı kapatmadan çalışma imkânı verir.

• Manuel kartuş tabancası: 330-410 ml, kısa mesafeli ve az sayıda ankraj için
• Akülü dispenser (22 V): soğukta viskozite arttığında ve seri işte zorunlu; sabit basınç verir
• Statik karıştırıcı uç: her kartuşta yeni, ilk 10-15 cm atım daima çöpe
• Uzatma borusu ve piston tıpa: 200 mm üstü deliklerde dipten yukarı dolum, hava boşluğu bırakmaz

Yukarı yönlü, yani tavana yapılan ankrajda reçinenin akmaması için tıpa kullanılır ve çubuk yerleştirildikten sonra kürlenme bitene kadar destekle sabitlenir. Bu detay atlandığında çubuk birkaç milimetre aşağı kayar, gömme derinliği hesabın altına iner.

Kürlenme Takvimi Termometreyle Yazılır

İki ayrı süre var ve karıştırılıyor: jel süresi (çubuğu yerleştirmek için kalan süre) ve tam kürlenme süresi (yük verilebilecek an). Kabaca +20 °C'de jel süresi 6-9 dakika, tam kür 4-6 saat; +5 °C'de jel 20-25 dakikaya çıkarken kür 20-24 saati bulur; 0 °C altında kış reçinesiyle bile kür 2-3 güne uzar. Sıcak tarafta durum tersine döner: temmuzda Sivrihisar veya Alpu'da güneş gören bir kaide betonunun yüzeyi 45 °C'yi bulur ve jel süresi 3-4 dakikaya iner. Çubuğu o süre içinde sokamazsanız kartuş boşa gider.

Kritik nokta şu: tabloda yazan sıcaklık hava sıcaklığı değil, beton yüzey sıcaklığıdır. Sahada temassız kızılötesi termometreyle ölçüyoruz. Kartuşun kendi sıcaklığı da ayrı bir başlık; kışın kartuşları araçta ısıtmalı kutuda 20 °C civarında taşıyoruz, yazın gölgede soğutucu kutuda tutuyoruz. Donmuş kartuşla çalışmak reçinenin karışım oranını bozar, tabanca zorlanır, iki bileşen homojen karışmaz.

Makine Kaidesi Ankrajı: Dinamik Yük ve Şablon Hassasiyeti

OSB'deki pres, CNC tezgâh ve kompresör kaideleri ile TÜLOMSAŞ çevresindeki raylı sistem tesislerinde ankraj hesabı sadece statik yükle yapılmaz. Dönen ve darbe üreten makinede yük çevrimlidir; burada yorulma ve gerekiyorsa sismik performans sınıfı olan sistemler kullanılır, dişli çubuk sınıfı 8.8 ya da korozif ortamda A4 paslanmaz seçilir. Kimyasal ankrajın mekanik dübele göre en büyük üstünlüğü de burada ortaya çıkar: genleşme kuvveti uygulamadığı için kenara yakın ve ince kesitli kaidelerde beton çatlatmaz.

Şablon hassasiyeti işin ikinci yarısı. Montaj plakasındaki delik ekseniyle betondaki delik ekseni arasında birkaç milimetreden fazla sapma varsa plaka oturmaz. Serbest elle delinen bir delikte 3 derecelik açı sapması 250 mm derinlikte uç noktada yaklaşık 13 mm kayma demektir. Bu yüzden makine kaidelerinde mıknatıslı delme sehpası ya da çelik kılavuz şablon kullanıyoruz. Kaide betonu zayıfsa, kenar mesafesi yetmiyorsa ya da kalınlık gömme derinliğini kaldırmıyorsa işi yapısal güçlendirme kalemine çeviriyor, önce kaideyi büyütüyoruz.

• Kenar mesafesi: ideal olarak gömme derinliğinin 1,5 katı; zorunlu hallerde azaltma katsayısıyla hesaplanır
• Ankrajlar arası aks: gömme derinliğinin en az 2 katı, aksi halde koni kırılma alanları çakışır
• Kaide kalınlığı: gömme derinliği + en az 30-50 mm beton payı
• Tork: yalnızca tam kürlenme sonrası, üretici tablosundaki değerde ve torkmetreyle

Çekme Testi, Dar Alan Ekipmanı ve Enerji İhtiyacı

Uygulamanın kanıtı çekme testidir. Kalibrasyonlu manometreli hidrolik çekme cihazıyla, köprü ayakları kırılma konisinin dışına gelecek şekilde kurulum yapılır ve yük kademeli verilir. Genel yaklaşımımız test yükünü tasarım yükünün 1,25 katında tutmak ve 60 saniye sabit bekletmektir; amaç ankrajı koparmak değil, hedef yükte deplasman olmadığını görmektir. Numune oranı işin kritikliğine göre değişir: standart montajda ankrajların yüzde 5-10'u, can güvenliği taşıyan çelik konstrüksiyon ve makine kaidelerinde daha yüksek oran ya da tamamı test edilir. Rapora delik numarası, çap, gömme derinliği, uygulanan kN ve sonuç tek tek yazılır.

Dar alan ve yüksek kat işlerinde sınırı ekipmanın fiziksel boyu koyar. Asansör boşluğu, şaft ve kanal içi ankrajlarda kısa şaftlı uçlar ve 90 derece açılı adaptör kullanılır; bu ekipmanla ulaşılabilen maksimum delik derinliği düz çalışmaya göre belirgin şekilde kısalır ve gömme derinliği hesabı buna göre yeniden yapılır. Yüksek katta ise mesele ağırlık ve erişim: delici, vakum ve kompresör setinin toplam ağırlığı sepetli platform ya da iskele planını doğrudan etkiler.

Enerji tarafı çoğu şantiyede es geçiliyor. SDS-max delici yaklaşık 1500 W, M sınıfı vakum 1200 W, kompresör 1500-2200 W çeker; üçü aynı anda çalıştığında yaklaşık 5 kW'lık bir yük demektir. Şantiye panosu yoksa 6,5 kVA sınıfı jeneratörle geliyoruz. Elektriğin hiç olmadığı, örneğin Han veya Seyitgazi kırsalındaki bir su deposu işinde akülü delici ve akülü tabancayla çalışılır; bu durumda pratik sınır 18 mm delik çapı ve orta derinliktir. Aynı gün beton kesme veya duvar açma işi de varsa besleme hattını ayırıyoruz, çünkü karot ve kesme makinelerinin su pompasıyla birlikte çektiği güç ankraj setinin üstüne binerse pano atar.

Sık Sorulan Sorular

Kimyasal ankraj mı, mekanik dübel mi tercih edilmeli?

Kenara yakın uygulamada, ince kesitli elemanda ve donatı filizi ekiminde kimyasal ankraj tercih edilir; genleşme kuvveti uygulamadığı için betonu çatlatmaz ve gömme derinliği serbestçe ayarlanabilir. Sökülüp takılacak, hemen yük alması gereken hafif bağlantılarda mekanik dübel daha pratik kalır. Eleman kalınlığı, kenar mesafesi ve yükün cinsi keşifte ölçülür.

Karot makinesiyle açılan deliğe kimyasal ankraj yapılır mı?

Yapılır ama doğrudan değil. Karot deliğinin cidarı çok düzgün olduğu için önce özel çentikleme ucuyla pürüzlendirilmesi ya da üretici onaylı azaltma katsayısıyla yeniden hesaplanması gerekir. Bu adım atlanırsa ankraj hesaptaki yükün altında kalır.

Kışın Eskişehir'de kimyasal ankraj uygulanabilir mi?

Uygulanır. Belirleyici olan hava değil beton yüzey sıcaklığıdır; kızılötesi termometreyle ölçüp buna göre kış tipi reçine seçiyoruz. Yüzey 0 °C altındaysa tam kürlenme 2-3 güne uzar ve bu süre dolmadan yük verilmez, tork uygulanmaz.

Uygulama sonrası çekme testi raporu veriyor musunuz?

Evet. Hidrolik çekme cihazıyla yapılan testin sonucu; delik numarası, çap, gömme derinliği, uygulanan yük ve deplasman durumu yazılarak raporlanır. Makine kaidesi ve çelik konstrüksiyon montajlarında bu rapor teslim dosyasının parçasıdır.

Eskişehir'in hangi ilçelerine geliyorsunuz?

Odunpazarı ve Tepebaşı'nda aynı gün, Sivrihisar, Çifteler, Alpu, Mahmudiye, Seyitgazi, İnönü, Han ve Sarıcakaya'da planlı program dahilinde çalışıyoruz. OSB ve sanayi tesislerinde vardiya dışı ve gece çalışması yapabiliyoruz.

Keşif ücretsizdir. Ankraj çapı, adedi, gömme derinliği, beton sınıfı ve çalışma yüksekliği yerinde ölçülmeden fiyat verilmez; bu kalemler netleştikten sonra yazılı teklif çıkarıyoruz. Eskişehir'de kimyasal ankraj, filiz ekimi veya makine kaidesi montajı planlıyorsanız 0532 659 32 46 numaradan Vema Teknik'e ulaşabilir, projenizi paylaşarak keşif randevusu alabilirsiniz.